Suy nghĩ về sự kiện bài thơ cô Trần Thị Lam vào đề thi chuyên văn tỉnh Lào Cai

Nhà giáo Phùng Hoài Ngọc ( nam, ngoài cùng bên phải)
Nhà giáo Phùng Hoài Ngọc ( nam, ngoài cùng bên phải)

Theo bản tin từ Tễu Facebook, tin sốc thần kinh, “bài thơ cô Lam” được Trường THPT chuyên tỉnh Lào Cai chọn làm đề thi môn Văn. Nhiều người ngac nhiên và nhận định rằng tổ Văn thực can đảm và sáng suốt.


Nhớ lại, khi bài thơ ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH của tác giả thạc sỹ Trần Thị Lam dạy Văn trường chuyên Hà Tĩnh vừa tung lên mạng lập tức lan truyền chóng mặt. Tuy đã bị chính quyền “mời” lên để “khuyên nhủ” gỡ bài thơ xuống và chủ nhân tạm đóng Facebook nhưng bài thơ đặc sắc đã bay đi là sống mãi, mau chóng được nhiều người họa theo với cả hai hướng trái chiều và cả 1 phong trào phổ nhạc trong ngoài nước…


Hội nhà thơ Hữu Thỉnh ngơ ngác, chưa thấy ai dám phê bình phản biện chính thức trên báo chí. Biết thế là khôn ngoan đấy !


Những người yêu văn chương hẳn là rất mừng vui nghe tin bài thơ đặc sắc đã vào đề thi tỉnh Lào Cai.


Một điều gì mới mẻ đặc biệt đang xảy ra chăng ?


Tuy nhiên, tôi có lăn tăn, đề thi chia khổ thơ chưa phù hợp nội dung. Bài thơ trong đề thi chỉ có hai khổ (hai phần). Tôi căn cứ theo nội dung thấy bài thơ gồm 5 khổ thơ khá rõ ràng. Một cấu trúc và bố cục rất đẹp.


1.“Đất nước chậm lớn…ngộ quá” (khái quát tình trạng đất nước).
tiếp theo trên ba mảng hiện thực tương đối độc lập:
2. Đất nước lạ quá…
3. Đất nước buồn quá…
4. Đất nước thương quá…
khổ cuối kết luận:
5. Đất nước rồi sẽ về đâu ?


Năm khổ thơ vừa có thể tồn tại độc lập như những bài thơ 4 câu, vừa liên kết thống nhất tập trung làm nổi bật cảm hứng tư tưởng chủ đạo: Việt Nam bi thảm và bế tắc. Tôi nhìn thấy một cấu trúc ngũ hành ngầm trong bài thơ. Không rõ nguyên tác của nữ thi sĩ Trần Thị Lam chia khổ / đoạn thế nào.


Về cách chia hai khổ thơ của đề thi: Khổ đầu 4 câu. Khổ 2 gồm 16 câu. Có lẽ họ cho rằng khổ đầu là chủ đề, còn lại bốn khổ chỉ là nội dung triển khai của khổ đầu. Có thể họ có lý lẽ của họ. Tôi không có ý phủ nhận, chỉ nêu ra chút lăn tăn thôi.


Người ra đề yêu cầu học sinh: từ các vấn đề trong bài thơ, anh/ chị hãy viết suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với tương lai đất nước. Câu hỏi khá hay, dạng mở, tuy chỉ thiên về nội dung xã hội, không yêu cầu bình luận nghệ thuật thơ.


TB: Mấy năm nay bài thơ vẫn thi thoảng được các văn nhân nhắc nhở trên mạng xã hội. Riêng tôi cho rằng đó là một kiệt tác tiêu biểu cho một giai đoạn “thi ca đóng băng” đang bị phá vỡ, sau này các nhà viết sử văn học khó mà quên được.


CHÚ THÍCH: Về chân dung nữ sĩ và bài thơ. Không rõ người thiết kế và trình bày bài thơ (kèm ảnh) có đúng bản gốc hay không.


Ước gì nghe nữ sĩ Trần Thị Lam nói vài lời tâm sự với bạn đọc về bài thơ tài hoa giàu cảm xúc thế sự của cô (ít nhất về cách chia khổ thơ) thì hay quá.


Nhà giáo Phùng Hoài Ngọc/Facebook

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s